Περί δικαίου αυταπάτες

by οβροχοποιός

Κάποιος είπε για πράγματα που δεν μπορείς να εξηγήσεις είναι καλύτερο να σωπαίνεις. Κι όμως, δεξιά κι αριστερά ακουγονται επιχειρήματα, ευλογοφανή και εύπεπτα κι όλοι πάμε σπίτι χαρούμενοι που με λόγια σώσαμε τον κόσμο. Κι απόψε. Όπως πάντα. Σωκρατης, Πλάτωνας, Καντ, πολιτικοί και πρόβατα, χιλιάδες χρόνια, χιλιάδες λέξεις, γεμίσαμε τον κόσμο λόγια χωρίς να λέμε τίποτα. Ό,τι λέμε είναι για τις εντυπώσεις και το χειροκρότημα. Αν κάποιος έγραψε κάτι που να στέκει, όχι ιδεατά αλλά στο εδώ και στο τώρα ήταν ο Θουκιδίδης στην Ιστορία του Πελλοπονησιακού πολέμου.

Το έτος 416-415 πΧ, οι Μήλιοι, απόγονοι των Λακεδαιμονίων, αρνούνταν να βοηθήσουν την Αθήνα εναντίον της Σπάρτης επιλέγοντας να μείνουν αμέτοχοι στον πόλεμο. Ως απάντηση ο Αθηναικός στόλος εκστράτευσε κατά της Μήλου με μια δύναμη 3.000 περίπου ανδρών, όπου στρατοπέδευσαν έξω από τα τείχη της πόλης και έστειλαν πρέσβεις να διαπραγματευτούν την αναίμακτη παράδοση της.

Και ό,τι αξίζει, απ’ όλα τα λόγια του κόσμου ειρμένα για την δικαιοσύνη είναι αυτα: Λένε οι Αθηναίοι »Εμείς, εν τούτοις, δεν θα χρησιμοποιήσομε ωραίες φράσεις, υποστηρίζοντας με πολλά λόγια, που δεν πρόκειται να πείσουν κανένα, ή ότι την ηγεμονία μας αποκτήσαμε δικαίως, λόγω του ότι ενικήσαμε τους Πέρσες ή ότι επιδιώκομε την επανόρθωση αδικιών, οι οποίες έγιναν εις βάρος μας. Ζητούμε όμως και από σας να μη νομίσετε ότι θα μας πείσετε, ισχυριζόμενοι ή ότι ως άποικοι των Λακεδαιμονίων, δεν ελάβατε μέρος εις τον πόλεμο παρά το πλευρό μας, ή ότι δεν μας προξενήσατε κανένα κακό. Νομίζομε, αντιθέτως, ότι επιβάλλεται να επιδιώξομε, και σεις και εμείς, εκείνο που θεωρούμε αληθινά κατορθωτό, αφού, πραγματικά, και οι δύο γνωρίζομε ότι κατά τη συζήτηση των ανθρωπίνων πραγμάτων, το επιχείρημα της δικαιοσύνης έχει αξία μόνο μεταξύ ίσων, ότι, όμως, ο ισχυρός επιβάλλει ό,τι του επιτρέπει η δύναμή του και ο ασθενής παραχωρεί ό,τι του επιβάλλει η αδυναμία του.» Και οι Μήλιοι απαντούν: »Αλλ’ αφού αναγκαζόμεθα να μιλήσομε για το συμφέρον, το οποίο εθέσατε ως βάση της συζητήσεως, παραμερίζοντας το δίκαιο, εμείς τουλάχιστον θεωρούμε χρήσιμο να μην παραγνωρίσετε το κοινό συμφέρον αλλά ν’ αναγνωρισθεί ότι για τον εκάστοτε κινδυνεύοντα, το εύλογο είναι και δίκαιο και να επιτραπεί σ’ αυτόν να επιδιώξει, με την πειθώ, μερικά ωφελήματα και πέραν του αυστηρού δικαίου.»

Τόσο απλά, τόσο ξάστερα. Στην συζήτηση που ακολούθησε οι Μήλιοι δεν κατάφεραν να πείσουν τους Αθηναίους ότι είναι συμφερον γι αυτούς να αφήσουν την Μήλο να παραμείνει αμέτοχη στον πόλεμο. Οι Αθηναίοι έσφαξαν όλους τους ενήλικες άνδρες του νησιού, ενώ γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν ως δούλοι. Στην θέση τους στάλθηκαν 100 Αθηναίοι έποικοι.

2429 χρόνια μετά, ως προς τ’ ανθρώπινα δεν διορθώσαμε τίποτα. Έχει δίκιο$

Advertisements